پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
48
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
چون روز شد خشايار شاه به جاى بلندى درآمده به كشتيهاى خود نگاه مىكرد كه چگونه صف مىبندند . فانوديموس « 1 » مىگويد : او بر روى دماغه كوهى كه بالاى پرستشگاه هركوليس « 2 » نهاده و در آنجا كنارههاى آتيكا از جزيره با يك تنگه آبى جدا مىگردد نشسته بود ليكن آكستودوروس « 3 » مىنويسد او در نزديكهاى ميگارا « 4 » بر روى تپههايى كه « شاخ » نام دارند جا گزيد و بر كرسى زرين نشسته دبيران بسيارى گرد او را فرا گرفته بودند كه هر آنچه در ميدان جنگ مىرفت آنان به رشتهء نگارش مىكشيدند . « 5 » ثميستوكليس در پيرامون كشتى فرماندهى به گزاردن قربانى پرداخته بود كه سه تن دستگير نزد او آوردند و اينان كه رختهاى گرانبهاى زر دوز بر تن خود داشتند چنين گفته شد كه پسران آرتااوكتيس « 6 » و ساندااوكى « 7 » خواهر خشايار شاه مىباشند . ايوفرانتيديس « 8 » پيشينگو همين كه چشمش به اينان افتاد و قضا را در اين ميان آتشى كه روشن بود و قربانيها گزارده مىشد چنان فروزشى از آن نمايان گرديد كه مانند آن كمتر نمايان مىشد و از آن سوى مردى از سوى دست راست عطسهاى زد كه اين خود نشان آن بود كه به زودى حادثه خوشى روى خواهد داد از اينجا پيشينگو ثميستوكليس را به كنارى برده چنين گفت : اينان را بايد قربانى كرد و هر سه را با دعاى فيروزمندى به باخوس خونآشام قربانى داد كه چنين كارى اگر كرده شود نه تنها يونانيان آزاد مىشوند بلكه بر دشمن چيرگى هم مىجويند .
--> ( 1 ) . Phanodemus ( 2 ) . Hercules يكى از نيمه خدايان يونان است كه يونانيان و روميان خود را از نژاد او مىشمارند . ( 3 ) . Acestodorus ( 4 ) . Msgara ( 5 ) . اين عبارت مىرساند كه نوشتن در ميان ايرانيان در آن زمان رواج بسيار داشته و مىتوان گفت كه براى اينگونه نگارشها خط ديگرى جز از خط ميخى داشتهاند . زيرا خط ميخى با سختى كه در نوشتن دارد خودكار دشواريست كه اينگونه نگارشهاى شتابآميز با آن انجام گيرد . ( 6 ) . Artayctes گويا نام مردى و شوهر ساندااوكى باشد . ( 7 ) . Sandauce ( 8 ) . Euphrantides با خوس خونآشام نبوده اين كاهنان او خونآشام بودهاند . اگر چنين كارى از ايرانيان سر مىزد نمىدانم يونانيان چه مىگفتند .